Od 2026 roku system SENT objął nową, dużą grupę towarów, czyli odzież i obuwie. Dla wielu firm z branży odzieżowej i obuwniczej to pierwsze zetknięcie z obowiązkiem monitorowania przewozu towarów wrażliwych. Zmiana dotyczy nie tylko dużych sieci, ale też mniejszych podmiotów zajmujących się handlem, importem i eksportem ubrań oraz butów. Wiele osób nie wie jednak, jakie dokładnie obowiązki wprowadza SENT, kogo dotyczą i jak się do nich przygotować. Poniżej wyjaśniamy, co zmienia objęcie odzieży i obuwia systemem SENT, jakie progi obowiązują oraz kto musi zgłaszać przewozy.
Co zmienia objęcie odzieży i obuwia systemem SENT?
System SENT, czyli System Elektronicznego Nadzoru Transportu, od lat monitoruje przewóz towarów wrażliwych na terytorium Polski. Do tej pory obejmował przede wszystkim paliwa, alkohol, wybrane odpady oraz niektóre produkty rolne. Od 2026 roku katalog ten został rozszerzony o odzież i obuwie, co wprowadziło rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki. Oznacza to, że przewóz tych towarów, po przekroczeniu określonych progów, wymaga zgłoszenia do rejestru SENT. Zmiana ma ograniczyć wyłudzenia VAT i zwiększyć przejrzystość obrotu w branży odzieżowej i obuwniczej. Dla firm z tego sektora to nowe obowiązki, które stają się stałym elementem codziennej działalności. Sprawne wywiązanie się z nich ułatwia Platforma KDCP Digital, która porządkuje obsługę zgłoszeń w firmie.
Jakie towary z branży odzieżowej i obuwniczej są objęte SENT?
Objęcie odzieży i obuwia systemem SENT dotyczy kilku grup towarów sklasyfikowanych według kodów CN. Chodzi o artykuły odzieżowe i dodatki odzieżowe z dzianin z działu 61 CN oraz odzież inną niż z dzianin z działu 62 CN. Osobną, ważną grupą jest odzież używana i pozostałe artykuły używane oznaczone kodem CN 6309 00 00, co obejmuje między innymi sektor handlu odzieżą używaną. Do tego dochodzi obuwie z działu 64 CN, z wyłączeniem części obuwia objętych kodem CN 6406. Systemem objęte są także przesyłki mieszane, w których znajdują się towary z co najmniej dwóch z tych działów. Prawidłowe przypisanie kodu CN ma tu kluczowe znaczenie, bo od niego zależy powstanie obowiązku zgłoszenia.
Jakie progi decydują o obowiązku zgłoszenia?
Objęcie przewozu systemem SENT zależy nie tylko od rodzaju towaru, ale też od przekroczenia określonych progów. W przypadku odzieży z działów 61 i 62 CN oraz odzieży używanej z kodu CN 6309 00 00 obowiązek zgłoszenia powstaje, gdy masa brutto przesyłki przekracza 10 kg. Dla obuwia z działu 64 CN decyduje liczba sztuk, a zgłoszenie jest wymagane, gdy przesyłka zawiera więcej niż 20 sztuk, czyli ponad 10 par. W przypadku przesyłek mieszanych próg 10 kg liczy się od łącznej masy brutto towarów z objętych działów. Warto pamiętać, że nawet niewielkie partie po zsumowaniu mogą przekroczyć próg i wymagać zgłoszenia. Dlatego firmy muszą uważnie analizować zawartość i masę przesyłek, aby nie pominąć obowiązku.
Kto musi zgłaszać przewozy odzieży i obuwia?
Obowiązek zgłoszenia w systemie SENT zależy od kierunku przewozu oraz roli, jaką firma pełni w łańcuchu dostaw. W przypadku transportu rozpoczynającego się na terytorium Polski zgłoszenia dokonuje podmiot wysyłający towar. Gdy odzież lub obuwie są sprowadzane do Polski z innego państwa Unii Europejskiej lub z państwa trzeciego, obowiązek przechodzi na podmiot odbierający. Swoje zadania ma również przewoźnik, który odpowiada za przekazywanie danych dotyczących przewozu. Oznacza to, że w proces zaangażowanych jest zwykle kilka podmiotów, a każdy z nich pełni określoną rolę. Prawidłowe ustalenie, kto jest zobowiązany do dokonania zgłoszenia, jest jednym z najważniejszych elementów zgodności z przepisami.
Jakie wyłączenia przewiduje system SENT dla odzieży i obuwia?
Nie każdy przewóz odzieży i obuwia wymaga zgłoszenia, ponieważ przepisy przewidują szereg wyłączeń. Z obowiązku zwolnione są między innymi przewozy realizowane przez operatorów pocztowych w ramach przesyłek spełniających określone warunki. Wyłączenia dotyczą też części podmiotów posiadających status upoważnionego przedsiębiorcy AEO oraz firm, które zawarły umowę o współdziałanie z Szefem Krajowej Administracji Skarbowej. Zakres wyłączeń był jednak korygowany kolejnymi rozporządzeniami. W praktyce znaczna część podmiotów z branży odzieżowej i tak nie spełnia tych warunków. Z tego powodu przed przewozem warto dokładnie sprawdzić, czy dana firma może z któregoś z nich skorzystać.
Jak wygląda zgłoszenie przewozu do rejestru SENT?
Zgłoszenia przewozu do rejestru SENT dokonuje się elektronicznie, za pośrednictwem platformy PUESC. Warunkiem jest wcześniejsza rejestracja firmy oraz nadanie odpowiednich uprawnień osobie, która będzie składać zgłoszenia. W zgłoszeniu podaje się dane towaru, w tym właściwy kod CN, masę oraz informacje o stronach i trasie przewozu. Po prawidłowym zgłoszeniu system nadaje numer referencyjny, który jest niezbędny do rozpoczęcia transportu. Numer ten jest ważny przez określony czas, dlatego trzeba pilnować jego aktualności. Rejestracja na PUESC i nadanie uprawnień wymagają czasu, dlatego branża odzieżowa powinna zadbać o nie z wyprzedzeniem.
Jakie są konsekwencje niedopełnienia obowiązków SENT?
Niedopełnienie obowiązków w systemie SENT wiąże się z ryzykiem dotkliwych sankcji finansowych. Kary grożą za brak wymaganego zgłoszenia, za nieprawidłowe dane oraz za błędną klasyfikację towaru według kodu CN. Odrębne konsekwencje przewidziano dla przewoźnika, który nie dopełnia obowiązków związanych z monitorowaniem przewozu. Poza samymi karami istotnym problemem bywają opóźnienia oraz ryzyko wstrzymania transportu, szczególnie dotkliwe w branży odzieżowej. W sektorze, w którym liczy się sezonowość i terminowość dostaw, takie przestoje mogą generować duże straty. Dlatego prawidłowe wywiązywanie się z obowiązków SENT ma znaczenie zarówno prawne, jak i biznesowe.
Jak branża odzieżowa może przygotować się do obowiązków SENT?
Przygotowanie firmy odzieżowej lub obuwniczej do obowiązków SENT warto zacząć od analizy własnych przewozów i towarów. Kluczowa jest prawidłowa klasyfikacja produktów według kodów CN, ponieważ to od niej zależy powstanie obowiązku zgłoszenia. Następnie firma powinna zarejestrować się na PUESC oraz przygotować wewnętrzne procedury obiegu zgłoszeń. Ważne jest też przeszkolenie pracowników i współpracujących spedytorów, aby wiedzieli, kiedy i jak dokonywać zgłoszeń. Przy dużej liczbie przewozów pomocne bywa wdrożenie narzędzi automatyzujących obsługę zgłoszeń SENT. Ze względu na to, że przepisy bywają nowelizowane, warto na bieżąco śledzić ich aktualny stan lub skorzystać ze wsparcia specjalisty.